Parasal sıkılaşma nedir?
Parasal sıkılaşma, merkez bankasının enflasyonu düşürmek için faizleri artırması ya da piyasadaki likiditeyi azaltmasıdır; tersine parasal genişleme denir.
Sıkılaşmanın temel aracı politika faizinin artırılmasıdır. Bunun yanında zorunlu karşılık oranlarının yükseltilmesi, kredi büyümesine sınır getirilmesi ya da merkez bankasının bilançosunu küçültmesi (ABD’deki niceliksel sıkılaşma gibi) de sıkılaşma araçlarıdır.
Sıkılaşma kredileri pahalandırır, harcamaları yavaşlatır ve tasarrufu teşvik eder. Bu süreç enflasyonu düşürmeye yardım eder, ancak ekonomik büyümeyi de yavaşlatabilir. Genişleme döneminde ise faizler indirilir ve likidite artırılarak ekonomi desteklenir.
Sıkılaşmanın etkisi ekonomiye hemen değil, gecikmeli olarak yansır. Faiz artışı önce kredi ve mevduat faizlerini yükseltir, ardından kredi kullanımı ve harcamalar yavaşlar; fiyat artışlarındaki yavaşlama ise genellikle birkaç ay ile birkaç çeyrek arasında bir sürede görülür. Bu yüzden merkez bankaları kararlarını bugünkü enflasyona değil, ileriye dönük beklentilere göre verir. Para politikası ile maliye politikasının (vergi ve kamu harcamaları) uyumlu olması sıkılaşmanın etkisini güçlendirir.
İlgili DolarKaç sayfaları
İlgili terimler
- Politika faizi
Politika faizi, merkez bankasının para politikasını yürütmek için belirlediği temel faiz oranıdır; Türkiye’de bir hafta vadeli repo ihale faiz oranıdır.
- Likidite
Likidite, bir varlığın değerini fazla kaybetmeden hızla nakde çevrilebilme kolaylığıdır; piyasa için ise alıcı ve satıcı bulmanın kolaylığını anlatır.
- Dezenflasyon
Dezenflasyon, enflasyon oranının düşmesidir; fiyatlar artmaya devam eder ama eskisinden daha yavaş artar.
- Resesyon
Resesyon, ekonomik faaliyetin genel olarak daraldığı dönemdir; yaygın tanımla gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) arka arkaya iki çeyrek küçülmesidir.
Ekonomi ve para politikası: diğer terimler
Kaynak göster / Alıntıla
Bu sayfadaki verileri haber, ödev ve sunumlarınızda kaynak göstererek ücretsiz kullanabilirsiniz.
Bu açıklama genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Tüm finans terimleri