Döviz Alım Vergisi Var mı? Döviz ve Altında BSMV

Evet, döviz alım vergisi vardır: Bankalardan ve yetkili döviz bürolarından döviz aldığınızda, aldığınız tutarın TL karşılığı üzerinden binde 2 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) kesilir. Bu vergiye halk arasında "kambiyo vergisi" denir. Döviz bozdururken (satarken) bu vergi uygulanmaz. Bankadaki altın hesabından fiziki teslimat olmadan altın alımı da 2025'ten bu yana aynı kapsamdadır.

Aşağıda verginin dayanağını, hangi işlemlerde kesildiğini, kuyumcuda altın alırken durumun nasıl olduğunu ve örnek hesapları anlatıyoruz.

Kambiyo vergisi nedir?

Kambiyo vergisi, ayrı bir vergi türü değildir; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nda düzenlenen Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'nin döviz işlemlerine uygulanan bölümüdür. Kanun metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz.

Verginin konusu, bankaların ve yetkili müesseselerin (döviz büroları) yaptığı kambiyo satışlarıdır. Banka size döviz sattığında, yani siz döviz aldığınızda işlem vergiye tabi olur. Vergiyi ödeyen sizsinizdir; ancak banka veya döviz bürosu vergiyi işlem sırasında keser ve devlete aktarır. Matrah, satılan dövizin TL karşılığının tamamıdır.

Güncel oran ve kısa tarihçe

Kambiyo işlemlerinde BSMV oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. 2020 yılında oran kısa bir süre yüzde 1'e çıkarılmış, ardından 30 Eylül 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 3031 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile binde 2'ye indirilmiştir. Bu yazının güncellendiği tarih itibarıyla uygulanan oran binde 2'dir. Oran yeniden değiştirilebileceği için güncel kararları Resmî Gazete'den, uygulamayı ise Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan takip edebilirsiniz.

Hangi işlemlerde döviz alım vergisi kesilir?

• Bankadan döviz almak: Mobil uygulamadan, internet şubesinden veya şubeden döviz hesabınıza döviz aldığınızda vergi kesilir.
• Döviz bürosundan döviz almak: Yetkili müesseseler de kambiyo satışlarında vergiyi uygular.
• Bankada fiziki teslimatsız altın almak: 9595 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kıymetli maden depo hesaplarında fiziki teslimat olmadan yapılan alım satımlar kambiyo işlemi sayılmıştır. Karar 15 Mart 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 17 Mart 2025'ten itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Bu nedenle banka altın hesabınızda yaptığınız altın alımlarında da binde 2 oranında BSMV kesilir.

Banka altın hesaplarının işleyişini banka altın hesabı nedir rehberimizde, dövizi hangi kanaldan alabileceğinizi ise dolar nereden alınır rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Döviz bozdururken vergi var mı?

Hayır. Kambiyo BSMV'si, bankanın veya döviz bürosunun döviz satışına uygulanır. Siz elinizdeki dövizi bankaya veya büroya sattığınızda, yani bozdurduğunuzda bu vergi kesilmez. Ancak bozdururken alış-satış kuru arasındaki fark (makas) nedeniyle aldığınız fiyattan daha düşük bir fiyatla satarsınız; bu bir vergi değil, işlem maliyetidir. Makası azaltmanın yollarını döviz bozdururken en iyi kur rehberimizde bulabilirsiniz.

Örnek hesap

Aşağıdaki rakamlar yalnızca örnektir, güncel kur değildir.

Bankadan 1.000 dolar aldığınızı ve bankanın satış kurunun 40 TL olduğunu varsayalım:

• Dövizin TL karşılığı: 1.000 × 40 = 40.000 TL
• Kambiyo BSMV'si (binde 2): 40.000 × 0,002 = 80 TL
• Toplam ödeme: 40.000 + 80 = 40.080 TL

Yani bu örnekte vergi, kuru fiilen 40 TL yerine 40,08 TL'ye çıkarır. Bankaların ilan ettiği satış kurlarını karşılaştırmak için banka döviz kurları sayfasına, piyasa kurunu görmek için dolar kuru ve euro kuru sayfalarına bakabilirsiniz.

Kuyumcudan fiziki altın alırken vergi var mı?

Kuyumcudan çeyrek, bilezik veya gram altın gibi fiziki altın aldığınızda kambiyo BSMV'si uygulanmaz; çünkü bu işlem bir bankanın kambiyo satışı değildir. Bu alışverişte gündeme gelen vergi Katma Değer Vergisi (KDV)'dir, ancak altına özgü bir matrah kuralı vardır:

• 3065 sayılı KDV Kanunu'na göre altından mamul ziynet eşyası ve sikke altınların tesliminde KDV matrahı, satış bedelinden külçe altın bedeli düşülerek bulunur. Yani KDV, altının kendisi üzerinden değil, kalan kısım (işçilik ve kâr payı gibi) üzerinden hesaplanır.
• Külçe altın teslimleri ise kanunda öngörülen koşullarla KDV'den istisnadır.

Kuyumcu faturalarında bu kalan kısım çoğu zaman "işçilik" satırında görünür. İşçiliğin nasıl hesaplandığını altın işçilik ücreti rehberimizde anlattık. Güncel altın fiyatlarını gram altın sayfasından izleyebilirsiniz.

Bankadan fiziki altın teslim almak

Banka altın hesabındaki altını fiziki olarak teslim almak istediğinizde, bankalar teslimat için ayrıca bir işlem ücreti veya fark uygulayabilir. Bu işlemlerin vergilendirilmesi kambiyo kapsamından farklı kurallara tabi olabilir. Teslimat koşullarını ve toplam maliyeti işlem öncesinde bankanızdan yazılı olarak öğrenmeniz önerilir.

Diğer vergiler: Faiz, kazanç ve miras

• Döviz mevduatı faizi: Döviz tevdiat hesaplarında elde edilen faiz gelirlerinden stopaj (kaynakta vergi kesintisi) yapılır. Oranlar vadeye göre farklılaşabilir ve Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir.
• Satış kazancı: Bireylerin birikim amacıyla elde tuttuğu döviz ve altını satmasından doğan kazancın vergilendirilmesi kişinin durumuna ve işlemin niteliğine göre değişebilir. Alım satımın ticari bir faaliyet niteliği kazanması halinde farklı vergi sonuçları doğabilir. Kendi durumunuz için bir mali müşavire danışmanız en doğrusudur.
• Miras: Miras yoluyla intikal eden döviz ve altın, veraset ve intikal vergisinin konusuna girer.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi danışmanlığı veya yatırım tavsiyesi değildir. Kesin bilgi için mali müşavire danışın.